دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 5 2 2019 08 23 On the Identification of Intellectual Premises of Principles of Jurisprudence هویت شناسی قضایای عقلی اصول فقه 27 52 66756 10.22034/jrj.2019.51787.1495 FA حسین فرزانه دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی رضا حق پناه استادیار گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی محمد امامی دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2018 08 06 On the Identification of Intellectual Premises of Principles of Jurisprudence[1] Hossein Farzaneh[2] Reza Haqpanah[3] Muhammad Emami[4] Abstract Ambiguity in some useful propositions in principles of jurisprudence has caused disputes among osuli scholars. Searching in some osuli books, one may find out that some propositions by the majority of these scholars have been considered as “definite, intellectual, natural, and free from argumentation”. On the other hand, some other scholars have raised doubts such propositions totally, which are reflected in the issue such as inexpressible indecency of punishment, the indecency of tajarri, manifest authenticity, and certitude authenticity. The point is that occasionally these two parties of the dispute are of the opinion that what they claim are taken for granted and they are sure about them. The question to be answered here is that what is the reason for such an odd disagreement? It is believed by the researchers of this paper that given such propositions are clearly stated, the origin for the disagreements is determined. In the course of the research, the researchers have analyzed such unwritten rules governing the humanistic societies (general public requirements).Having differentiated the “individual requirements” from “general public requirements” and having delimited the “intellectual and rational rules”, the researcher have concluded that osuli propositions belong to social requirements and intellectual accounts whose wrong mingling with individual intellectual rules have caused the aforementioned disputations. ______________________________________________________________ [1] Received in: 6/8/2018 Accepted in: 28/2/2018 (Extracted from Thesis) [2] PhD Candidate of Islamic Law and Jurisprudence, Razavi University of Islamic Sciences. E-mail: hosseinfarzaneh@gmail.com [3] Assistant Professor of Qur'an and Hadith, Razavi University of Islamic Sciences E-mail: rhaghp@yahoo.com [4] Associate Professor of Islamic Law and Jurisprudence, Razavi University of Islamic Sciences . E-mail: dr.imami@gmail.com ابهام در ماهیّت برخی گزاره‌های پُرکاربردِ اصول فقه، سببِ پیدایش منازعاتی میان دانشیان اصول شده است. جستجو در کتابهای اصولی نشان می‌دهد بعضی گزاره‌ها که از سوی مشهور اصولیان، بدیهی، عقلی، فطری و بینیاز از استدلال قلمداد شده، از جانب گروه دیگر، مورد انکار تامّ و تردید قرار گرفته است. این وضعیّت در قضایایی نظیر قُبح عقاب بلابیان، قبح تجرّی، حجیّت ظواهر، حجیّت قطع و ... به چشم می‌خورد. طُرفه آنکه گاه هر دو طرف این منازعه، ادّعای بداهت و یقینی بودن مُدّعای خویش را دارند. سؤال اینجاست که ریشۀ پیدایش چنین اختلافنظر غریبی چیست؟ نگارندگان بر این باورند که شفاف شدنِ ماهیّتِ اینگونه گزاره‌ها می‌تواند مَنشأ تفرّق آرا را آشکار سازد. در این مسیر، به تحلیل قوانین نانوشتة حاکم بر جوامع انسانی (الزامات عامّ جمعی) پرداخته شده است و با تفکیک میان «الزامات فردی» از «الزام‌های اجتماعی عام» و ترسیم مرزی شفاف میان «احکام عقلی و عقلایی» به این فرجام رسیدهایم که قضایای اصولی از سنخ باید‌های اجتماعی و اعتبارات عقلایی می‌باشند و آمیختنِ ناصواب آنها با احکام عقلی فردی، سبب بروز منازعات پیشگفته است.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_66756_58085797e8b5b4aa78198ef24c01ad4e.pdf