دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 10 2 2024 08 22 Review of the Rules Concerning Travel Expenses of the Muḍāribah Broker بازنگری در قوانین ناظر به هزینه‌های کارگزار مضاربه در سفر 185 220 76591 10.22034/jrj.2024.68894.2804 FA حسن دلاوری مدرس سطح عالی حوزه علمیه خراسان و مدرس دانشگاه شهید مطهری. مشهد- ایران کاظم ابراهیم زاده بخت آباد مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان. مشهد- ایران. 0000-0002-4939-5520 زهرا نیکوزاده دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و حقوق خصوصی دانشگاه شهید مطهری مشهد. مشهد - ایران. Journal Article 2024 04 23 Muḍāribah is one of the most commonly used contracts under Iranian civil law. A key component of this contract is the <em>muḍāribah</em> broker, who may occasionally need to travel for business purposes. Travel incurs expenses, which differ from the broker’s costs when operating locally. Since Iranian civil law is based on Imāmī jurisprudence, any development or amendment to the law must be grounded in a thorough examination of these jurisprudential foundations. Currently, civil law does not address the issue of travel expenses for muḍāribah brokers. By analyzing and reviewing the opinions of Imāmīyyah jurists, from Shaykh al-Ṭūsī to contemporary scholars, this study aims to provide a comprehensive perspective on the matter and proposes changes to civil law.<br />The findings, proposed as articles and legal notes, are as follows:<br /><strong>Legal Article</strong>: The expenses of the muḍāribah broker are determined by the conditions stated in the contract. If no such conditions are specified, the costs are deducted from the business capital.<br /><strong>Notes</strong>:<br /><br />The amount of expenses is determined by <em>ʻurf</em> (custom), and the judge’s decision must be based on the opinion of an expert in line with customary practice.<br />If the muḍāribah broker terminates the contract with a valid excuse, they have the right to claim travel expenses from the business capital.<br />If the contract is terminated by the investor, whether or not it is for a valid reason, the broker’s travel expenses are to be taken from the business capital.<br />In case of cancellation by either the broker or the investor, travel expenses are also deducted from the capital.<br />If there are multiple investors, the broker’s right to withdraw expenses from the business capital is determined by their performance in relation to each individual investor. <strong>عقد مضاربه، از عقود پرکاربرد در قانون مدنی ایران است و کارگزار ازجمله ارکان اصلی در امر مضاربه است. کارگزار گاهی برای انجام تجارت باید به مسافرت برود و این سفر، اقتضای صرف هزینه‌هایی را دارد که تجارت در حضر و وطن، برای وی بدون صرف آن هزینه‌ها است. به‌جهت اینکه قانون مدنی، مطابق فقه امامیه تدوین شده است برای پیشنهاد هر ماده قانونی جدید، باید مبانی فقهی آن مستند شود. قانون مدنی حاضر، فاقد مسائل مرتبط به هزینه‌های کارگزار مضاربه در شرایط سفر است. این پژوهش بر اساس تحلیل و بررسی آرای فقیهان امامیه از زمان شیخ طوسی تا دوره معاصر تدوین شده است. این مقاله به ­دنبال دیدگاهی دقیق پیرامون این مسئله است تا بتواند در قانون مدنی تحولی ایجاد نماید و این خلأ قانونی را جبران نماید. یافته‌های این پژوهش که در قالب ماده و تبصره‌های قانونی پیشنهاد می‌شود، به شرح ذیل است.</strong><br /><strong>ماده قانونی: هزینه‌های کارگزار مضاربه بر اساس شرطی است که در عقد مضاربه لحاظ شده باشد و چنانچه شرطی در میان نباشد از سرمایۀ تجارت کسر می‌شود.</strong><br /><strong>تبصره‌ها: الف) میزان هزینه‌های تعیین‌شده بر اساس عرف است و نظر موردقبول قاضی باید طبق دیدگاه کارشناس بر مبنای عرف تعیین شود. ب) در صورت فسخ مضاربه از سوی کارگزار، درصورتی‌که با عذر عقلایی همراه باشد، وی حق برداشت هزینه‌ها را از سرمایه دارد. ج) در صورت فسخ از ناحیه سرمایه‌گذار، اعم از اینکه با عذر عقلایی همراه باشد یا بدون عذر عقلایی، هزینه‌های سفر از سرمایه تجارت برداشت خواهد شد. د) در صورت انفساخ، اعم از اینکه به‌واسطه سرمایه‌گذار یا کارگزار باشد نیز هزینه‌ها از سرمایه برداشت می‌شود. هـ) در صورت متعدد شدن سرمایه‌گذاران، ملاک استحقاق برداشت از سرمایه تجارت، میزان عمل کارگزار نسبت به هر یک از سرمایه‌گذاران است. </strong> http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_76591_5f54e7484e32028da41c7ba8659bc3b7.pdf