مرکز تخصصی آخوندخراسانی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 12 2 2026 08 23 The Legitimacy of the Islamic State in the Thought of Ayatollah Khamenei with Emphasis on the Theory of Composite Legitimacy مشروعیت دولت اسلامی در اندیشۀ آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر نظریۀ مشروعیت مرکب 1 1 80412 10.22034/jrj.2026.73057.3068 FA جواد نجفی گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران/مدرسه فقه‌های تخصصی، موسسه عالی فقه و علوم اسلامی، قم، ایران Journal Article 2025 10 01 مشروعیت زیربنای تمام نظام‌های سیاسی است که طبق آن حکومت می‌تواند از شهروندان، انتظار اطاعت و فرمان‌برداری داشته باشد. مشروعیت سیاسی در دولت اسلامی، مفهومی چندوجهی است که میان منابع الهی، خواست مردم و ضرورت‌های عملی حکمرانی در نوسان است. در نظریۀ ولایت فقیه، این تقابل به شکل انتخاب یا انتصاب تجلی می‌یابد. مشروعیت سیاسی ولی فقیه به عنوان محور حکمرانی در نظام‌های اسلامی و از جمله نظام جمهوری اسلامی ایران، همواره محل بحث بین دو خوانش «نصب الهی» و «خواست مردمی» بوده است. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به آثار فقهی و بیانات، به بررسی مفهوم مشروعیت سیاسی ولی فقیه در ضمن آرای آیت‌الله خامنه‌ای می‌پردازد و تلاش می‌کند در لابه‌لای بیانات به ظاهر متفاوت در مقولۀ ولایت انتخابی یا انتصابی فقیه، اندیشۀ سیاسی ایشان را در این باره کشف نماید‌. یافته‌ها حاکی از آن است که ایشان با تکیه بر مشروعیت دوگانۀ الاهی-مردمی (مشروعیت مرکب) و مشروطیت اختیارات فقیه، مشروعیت ثبوتی ولایت را نیز در گرو خواست مردم می‌داند؛ این مهم در نقشۀ راه حکمرانی دینی و به ویژه حوزۀ حقوق اساسی حائز اهمیت خواهد بود. http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_80412_379011219740e7b598713fcf4f91c08b.pdf