دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 The Delay Stating of the Time of Demand in the Discrete Total and Exclusive of the Qur'an and Tradition تأخیر بیان از وقت حاجت در عام و خاصّ منفصل قرآنی و روایی 9 29 22676 10.22081/jrj.2016.22676 FA عباسعلی سلطانی دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران. محمدحسن حائری استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد.ایران. سیدمهدی نریمانی زمان آبادی دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات فردوسی مشهد Journal Article 2017 04 03 S ince most of religious percepts in Islam are stated as discrete general and specific. They have even been mentioned in the Qur'an in general and explained by Imam Hassan Askari in specific, and clearly the gap between general and specific is wide. Hence, this question is raised here that how the delay stating of the time of demand has not been questioned? This piece of writing is to examine the purports of the rule "foulness of the delay of the demand time" first and foremost. Then, the Osuli's (Principles of Jurisprudence Scholar) pronouncements, who have responded to this question, are discussed. Finally, it is stated that as the evidences for the rule of "foulness of the delay of demand time" are scant and due to the critical conditions of the Shiite, the discrete general and specific is not indecent. Nonetheless, given a person intends to commit to the provisions of this rule apparently, he has to distinguish the acts of devotion from the interactions and deals, as the religious devotions based on causation in clues since the reward and punishment is by Allah. This can be mentioned that due to the different rational and transmitted reasons, Allah will suffice the foregone expediency. As for interactions and deals, it should be noted that the events taken place in the canonization era impeded the complete delivering of all religious percepts in the era of the Prophet. In the succeeding eras, such obstacles remained in some other ways and established discretions which removed foulness of the delay of the demand time, as such foulness is non-inherent. Keywords: با توجه به اینکه اکثر احکام شرعی در اسلام به صورتِ عام و خاص منفصل بیان شده است و حتی گاهی عام در قرآن مطرح شده است و خاص توسط امام عسکری (علیه السلام) بیان شده است و میان عام و خاص، صد و اندی سال فاصله است! چگونه «تأخیر بیان از وقت حاجت» پیش نیامده است؟ در این نوشتار ابتدا به به بررسی مفاد قاعدة «قبح تأخیر بیان از وقت حاجت» پرداخته‌ایم. سپس به اقوال اصولیان در مقامِ پاسخ‌گویی به اشکال مزبور، اشاره می‌کنیم. در پایان با توجه به ناتمام بودنِ مستندِ قاعدة «قبح تأخیر بیان از وقت حاجت» و شرایط خاص شیعیان، عام و خاص منفصل هیچ قبحی نخواهد داشت. اما در صورتی که شخصی بخواهد به ظاهر مفاد این قاعده ملتزم گردد، ناگزیر است عرصة عبادات و معاملات را از هم جدا کند؛ در عبادات مطابق مبنایِ سببیت در امارات، چون کیفر و پاداش به دست خداوند است، می‌توان ادعا کرد با توجه به مفاد ادلة عقلی و نقلیِ مختلف، خداوند متعال مصلحتِ فوت شده، را تدارک می‌کند؛ اما در مورد معاملات، باید گفت: رخدادهایی که در عصر تشریع و ابلاغ بروز کرده است، مانعِ ابلاغ کامل همة احکام شرعی در عصر پیامبر (ص) شده است. در اعصار بعد نیز همین موانع به شکل‌های دیگری بروز کرده است ومصالحی را به وجود آورده است که آن مصالح، قبحِ تأخیر بیان از وقت حاجت، که قبحش ذاتی نیست، را برطرف می‌سازد.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22676_eda94a97bd6585ea342f14a4159e4f01.pdf

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 Principle of "Ihtiyat fi al-furuj" Revisited بازخوانی اصل احتیاط در فروج 31 48 22677 10.22081/jrj.2016.22677 FA بلال شاکری پژوهشگر حوزه علمیه خراسان Journal Article 2017 04 03 The principle of jurisprudence has proved that the first principle in banned doubts is revocation principle. According to some jurists and Osuli scholars this principle has some exceptions, among which is the issue of vulvas upon which the majority of scholars have issued the fitwas to treat the vulvas cautiously. The studies have revealed that the well-known and common indications for proving how to treat vulvas are incomprehensive and some of these indications do not address this issue and do not believe in obligation. Moreover, given the completeness of the common indications is accepted, the indication leading to permissibility and impermissibility of treating cautiously with vulvas are in contradiction with common indications. Therefore, according to the rules of contradiction subject, preferences or custom consensus, we have to come up with non-obligation ofcaution in treating with vulvas. Thus, the researcher believes that the way of treating with vulvas is strict recommended. در اصول ثابت شده است که اصل اولی در شبهات تحریمیه، برائت است. اما به نظر مشهور فقها و اصولیان مواردی از این اصل استنثنا شده است. یکی از موارد استثنا‌شده، مسأله فروج است که مشهور در آن قایل به احتیاط هستند. اما با بررسی‌های صورت‌گرفته مشخص می‌شود، ادلة مشهور برای اثبات احتیاط در فروج، ناتمام بوده برخی از آن‌ها مربوط به مسأله نیستند و برخی ظهور در وجوب ندارند. علاوه بر اینکه اگر تمام‌بودن ادله مشهور را بپذیریم، ادله‌ای دال بر جایزبودن احتیاط وجود دارد که با ادلة مشهور تعارض دارد و براساس قواعد باب تعارض - جمع عرفی یا مرجحات- باید قایل به واجب‌نبودن احتیاط شد. بنابراین از نظر نگارنده احتیاط در فروج نهایتاً مستحب مؤکد خواهد بود.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22677_8ad7ee6d090de2e26376c46ce11f7050.pdf

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 Religious Expediency and Coercion and its Effect on Family Prescriptions from Jurist's Perspectives پژوهشی در مصلحت و اضطرار شرعی در فقه خانواده 49 73 22678 10.22081/jrj.2016.22678 FA ابوالفضل علیشاهی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج Journal Article 2017 04 03 Expediency and coercion are among old topics in Shariah whose function is realized in jurisprudence. The legislator has been variably considering this fact that a framework should be established in the rulings and prescriptions to make these rules flexible. The legislator asses mukallaf's (the one who is obliged to perform religious duties) conditions and the status in which he is situated to specify the servant's quality of obedience so that he is known obedient in special conditions even if he committed a forbidden, while he would be known guilty and sinful in usual situations if he committed the same crime. Expediency is compatible with human's purpose in this world and the Hereafter which consequently ends in access to profit and prevent from loss whose authority is proven as the intellectuals' conduct is proven. Likewise, if the expediency is a bound one, the rule of intellect's rule and canon may obtain its authority. Coercion is an intolerable status which seduces a person and makes him commit sin and abandons dues. The guaranty for the authority of coercion and its consequent rules are indications such as the Qur'an, traditions and intellect. The researcher has attempted to propose introductory discussions and to provide comparative samples from the issue of expediency and coercion and to compare expediency and coercion so that their distinctions and similarities are identified. This question is also to be answered that how expediency and coercion may contribute to the issue of family and becomes a source for legislating prescriptions by the jurists. By going through samples from the prescriptions of family such as infants, it is concluded that the legislator has falsified the rules pertaining kids and infants based on expediency and envy, so that by deducing the rule pertaining the kids by the jurists, it is concluded that expediency enjoys a high status, hence, observing expediency in the process of law making has extended its influence. Similarly, the existence of coercion and obligation in the pertaining rules of family namely kids and infants could establish secondary status and impose prescriptions on them. مصلحت و اضطرار از مفاهیم دیرپا در شرع هستند که کارآیی آن‌ها در فقه نمود پیدا کرده است. شارع پیوسته این را مد نظر داشته است که در احکام و قوانین، چارچوب‌هایی قرار دهد که این قوانین را منعطف سازند و حالات مکلف و وضعیت وی را در کیفیت فرمانبرداری لحاظ کرده است به‌گونه‌ای که بنده‌ای در شرایط خاص، حتی با انجام حرامی مطیع و فرمانبردار بشمار آید که به صورت طبیعی اگر آن عمل را مرتکب می‌شد گناهکار می‌بود. مصلحت چیزی است که سازگار با مقاصد انسان در دنیا و آخرت است و نتیجه‌ی آن دستیابی به سود و منفعت و پرهیز از زیان‌ها می‌باشد و حجیت آن با مانند سیره‌ی عقلا به اثبات می‌رسد. همچنین اگر مصلحت، یک مصلحت ملزمه باشد از قاعده‌ی ملازمه میان حکم عقل و شرع نیز می‌توان حجیت آن را بدست آورد. اضطرار وضعیت غیر قابل تحملی است که فرد را به ارتکاب حرام و ترک واجب می‌کشاند، پشتوانه‌ حجیت اضطرار و احکام برآیند آن ادله‌ای مانند قرآن، روایات و عقل می‌باشد. در این تحقیق کوشید شده است پس از بحث‌های مقدماتی و نمونه‌های تطبیقی از بحث مصلحت و اضطرار، مقایسه‌ای میان مصلحت و اضطرار صورت گیرد و تشابهات و تمایزات آن‌ها شناسانده شود و به این پرسش پاسخ داده شود که چگونه مصلحت و اضطرار می‌توانند در بحث احکام مربوط به خانواده، منبع برای تشریع احکام از سوی مجتهدان قرار گیرند. با یافتن نمونه‌هایی از احکام مربوط به خانواده مانند اطفال به این نتیجه دست یافته شد که شارع قوانین مربوط به اطفال و کودکان را بر پایه مصلحت و غبطه جعل کرده است به گونه ای که با استقراء احکام مربوط به کودکان که از سوی فقیهان مطرح شده است به این نتیجه می‌انجامد که مصلحت از جایگاه والایی برخوردار بوده و در پی آن این رعایت مصلحت در قانون‌گذاری نیز تأثیر خود را گذاشته است. همچنین با وجود اضطرار و ضرورت در احکام مربوط به خانواده و مخصوصا اطفال و کودکان می‌توان حالت‌های ثانویه‌ای به وجود آورد و احکامی را بر آن‌ها بار کرد.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22678_d9573974d4279d8346402b90437d461f.pdf

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 Criticizing and Analyzing the Indications of Validity of SirehMotasharaeh نقد و تحلیل ادلّه‌ی حجیّت «سیر‌ه‌ی متشرّعه» 75 96 22716 10.22081/jrj.2016.22716 FA محمدتقی فخلعی فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات فردوسی مشهد محمدحسن حائری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات فردوسی مشهد زهرا سادات احمدی سلیمانی فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات فردوسی مشهد Journal Article 2017 04 06 SirehMotasharaeh (Religious Shariah Conduct) has been of consideration as one of the sources of revealing sharia for a long time by the Osuli scholars. Nonetheless, researchers have rarely studied the indications of validity for sirehmotasharaeh and the only issue studied in this regard is reliance on the rational validity of sirehmotasharaehby validating the contemporariness of this issue with Imams' lives. The present research is an endeavor to criticize and analyze the indications and reasons of the validity of sirehmotasharaeh. Not only have the researchers of the study found the claim of consensus on the issue of sirehmotasharaeh void and null but also they have criticized the reasons and confirmations mentioned in the Holy Qur'an and Tradition. They discern the reason of rationality valid and have proven the inherent rationality of sirehmotasharaeh in the era of religions in a novel account of narration. «سیره‌ی متشرّعه» به عنوان یکی از اسناد کشف شریعت، از دیرباز مورد توجّه اصولیان بوده است. با این وجود، کم‌تر پژوهش‌گری به فحص از ادلّه‌ی اعتبار آن همّت گماشته و تنها مسأله‌ای که محور بحث واقع گردیده، اعتماد بر حجیّت عقلی این نهاد پس از احراز معاصرت معصوم است. در نوشتار حاضر سعی بر آن شده است، ادلّه‌ی اعتبار «سیره‌ی متشرّعه» و جوانب آن مورد نقد و تحلیل دقیق واقع شود. نویسندگان در این مقاله، افزون بر مخدوش یافتن ادّعای اجماع در مسأله، مجموع دلایل و مؤیّدات یاد شده از «کتاب» و «سنّت» را مورد مناقشه قرار می‌دهند و با قائم یافتن دلیل عقل در مسأله، حجیّت ذاتی سیره‌های متشرّعه در عصر تشریع را به تقریری نو ثابت می‌کنند.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22716_efc816cf673bca52fb426a41cfbb29af.pdf

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 The Role of Permission in Authenticityor Nullity of Marriage in Islamic Law and Jurisprudence نقش اذن در صحت یا بطلان نکاح در فقه و حقوق 97 116 22702 10.22081/jrj.2016.22702 FA سیداحمدعلی هاشمی عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور Journal Article 2017 04 05 Permission and its effects in civil law is of utmost importance. Overview to the civil law and its different subjects inImamiyah jurisprudence reveals the fact that permission has an important role in people's social and legal relations. In family law, the importance of permission is clearly noticeable in civil law articles and jurisprudence subjects. The validity of the guardian's permission to the lady's marriage and moral boys or virgin's marriage, the requirement of lady's permission to marrying her husband with her nephew or niece as well as reliance of an Iranian lady's marriage with foreigners is on the government's permission include cases of permission for marriage. Islamic sects have spread different views regarding the permissibility or impermissibility a mature virgin lady's marriage without her natural guardian's permission. In the article 1043 of civil law, the permission of the guardian to his virgin daughter's marriage has been clearly stipulated. Some jurists contend in making distinction between temporary and permanent marriage, while quite a large number of them has treated cautiously with this issue. Many famous jurists and some contemporary jurists do not require the permission of father to the marriage of her mature virgin daughter. However, in spite of the importance of this legal matter, it has been remained unknown and the science of Law has not done enough studieson it. The present paper attempts to carry out an extensive investigation toward the importance of permission in marriage authenticity or nullity. مسأله اذن و آثار حقوقی آن در حقوق مدنی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نظری اجمالی به قانون مدنی و ابواب مختلف فقه امامیه، این حقیقت را آشکار می‌سازد که اذن در روابط حقوقی و اجتماعی افراد نقش به‌سزایی دارد. در حقوق خانواده، نقش و اهمیت اذن، به‌وضوح در جای‌جای مواد قانون مدنی و ابواب فقه دیده می‌شود. اعتبار اذن ولی در نکاح دختر و پسر صغیر یا نکاح باکره، شرط‌بودن اذن زن در نکاح شوهر با برادرزاده یا خواهرزاده زن و نیز موقوف‌‌بودن ازدواج زن ایرانی با تبعه خارج بر اذن دولت، از جمله این موارد است. در مذاهب اسلامی، نظرات زیادی مبنی بر امکان یا امکان‌نداشتن ازدواج دختر باکره رشیده بدون اجازه ولی قهری وجود دارد. درماده 1043 قانون مدنی لزوم اذن ولی برای نکاح دختر باکره به‌ صورت صریح مطرح شده است. برخی از فقها قایل به تفصیل بین نکاح موقت و دائم می‌باشند، عده زیادی احتیاط کرده و بسیاری از فقهای مشهور و برخی مراجع فعلی، اذن پدر در نکاح دختر باکره رشیده را لازم نمی‌دانند. با وجود اهمیت و نقش مؤثر و فراگیر این نهاد حقوقی، قدر آن ناشناخته مانده است و در علم حقوق نیز چندان مطمح نظر واقع نشده است. در این مقاله سعی بر این است تا بررسی جامعی نسبت به اثر اذن در صحت یا بطلان نکاح صورت گیرد.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22702_f9da54f2dec236dda5b0f9088590cd1a.pdf

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - شعبه خراسان رضوی جستارهای فقهی و اصولی 2476-7565 2 2 2016 08 22 Investigating the Jurisprudential Dimensions of Iran Civil Law Article 945 Citing Islamic Sects' Jurisprudence بررسی ابعاد فقهی ماده«945» قانون مدنی ایران با استناد به فقه مذاهب اسلامی 117 141 22701 10.22081/jrj.2016.22701 FA علیرضا هوشیار مدرس دانشگاه آزاد اسلامی دانشگاه شیراز محمدرضا هوشیار دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد واحد لارستان Journal Article 2017 04 05 In Islamic legal system and Iran's regulations, an ill person's marriage who is about to die is distinct from other peoples' marriage. Article 945 of Iran Civil Law has made the maid's inheritance in marriage to an ill person subject to sexual intercourse or achieving recovery and inheritance without sexual intercourse is void and null. Imamiyeh jurists have interpreted the above-mentioned decree based on the related traditions and there is no contradiction in the main decree. As stipulated in traditions, given a near-to-die patient dies before any sexual intercourse, the marriage contract is void and null and the wife does not inherit her deceased husband. The nature of marriage nullity, enforcing or revoking decree to the ill, the wife's death earlier her husband's, and the nature of near-to-die illness are all considered among obscurities in this issue and Imamiyeh scholars disagree on it. Among other sects, only the jurists of Maleki sect issued the fitwa for nullity of a patient's marriage. Other sects consider the patient's and healthy's marriage authentic and issued a fitwa to the authenticity of patient's marriage and couples' inheritance. Using library references to state the jurisprudential principles of this article, the researcher has endeavored to alleviate the obscurities and to identify the origins of disagreements among Sunni Sects jurisprudents. در نظام حقوقی اسلام و مقررات ایران، ازدواج بیمار مشرف به موت، با ازدواج سایرین متمایز است. ماده «945» قانون مدنی ایران، ارث‌بری زن در صورت ازدواج هنگام مریضی مرد را منوط به دخول یا بهبودی از مرض کرده و قبل از دخول ارث‌بردن را منتفی اعلام کرده است. فقهای امامیه نیز به پشتوانه روایات مستفیض، حکم فوق را استنباط کرده و در اصل حکم اختلافی ندارند. به تصریح روایات، مرگ مریض قبل از دخول، سبب بطلان نکاح شده و زوجه را از ارث محروم می‌کند. ماهیت بطلان نکاح، اختصاص‌داشتن یا اختصاص‌نداشتن حکم به مریض، موت زوجه قبل از مریض و ماهیت مرضی که باعث مرگ ‌می‌شود، از جمله ابهاماتی هستند که در مسأله وجود دارد و فقهای امامیه در آن اختلاف کرده‌اند. در بین مذاهب عامه، فقط فقهای مذهب مالکی، ازدواج مریض را باطل می‌دانند. سایر مذاهب، ازدواج مریض و سالم را یکسان دانسته و به صحت نکاح مریض و ارث‌بردن زوجین از یکدیگر، فتوا داده‌اند. مقالة حاضر با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به‌منظور بیان مبانی فقهی ماده فوق، رفع ابهامات موجود و یافتن منشأ اختلاف میان فقهای اهل‌سنت، تحریر شده است.

http://jostar-fiqh.maalem.ir/article_22701_e5cb55795365e14758b46286cfe1dfde.pdf