موسسه موضوع شناسی احکام فقهی، گروه فرهنگی و اجتماعی، قم ایران
10.22034/jrj.2026.73752.3111
چکیده
چکیده
این پژوهش با تکیه بر این مبنا که فرآیند استنباط احکام شرعی متوقف بر تشخیص دقیق موضوعات است، به خوانشی نوین از بخشی از موضوعات فقهی یعنی موضوعات واقعی میپردازد. مسئله اصلی آن است که اقسام بنیادین موضوعات در قلمرو فقه، صرف موضوعات عرفی و مخترع شرعی نیستند بلکه موضوعات واقعی نیز در قلمرو موضوعات فقهی جا دارند. هدف تحقیق، تبیین موضوعات واقعی و بیان اقسام و روش کشف حقیقت آنها است. یافته پژوهش نشان میدهد که موضوعات واقعی آن موضوعاتی هستند که واقع و تکوین آنها موضوع حکم قرار گرفته است و دارای اقسام متعددی است موضوعات عقلی، طبیعی، کمی، کیفی، وجدانی، اجتماعی. روش کشف حقیقت هر کدام از این موضوعات واقعی بسته به حقیقت و واقعیتشان متفاوت است آنکه جنبه نظری دارد توسط عقل کشف میشود و آنکه جنبه عینی خارجی دارد توسط حواس و تجربه و آنچه جنبه نفسانی دارد توسط وجدان و علم حضوری کشف میشود. این مطالعه با روش کیفی و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و تلاش دارد به تبیین موضوعات واقعی به عنوان سنخی مستقل در موضوعات فقهی بپردازد.
)