انواع ترکیب عقود، امکان و موانع ترکیب در فقه و حقوق

نوع مقاله : پژوهشی (داوری سریع)

نویسنده

خیابان جواد الایمه ع خیابان قدس ک 7 پ 4

10.22034/jrj.2026.72905.3058

چکیده

گسترش و پیچیدگی بازارهای مالی سبب ایجاد قراردادهایی گردیده است که تشخیص ماهیت آن‌ها به‌منظور ترتب آثار حقوقی، دشوار باشد. گاهی متعاملین به‌منظور وصول به هدفی معین، مجموعه‌ای از عقود را در قالب یک عقد منعقد کرده و آثار متعدد حقوقی را بر آن مترتب می‌نمایند. تعهدات ترکیب‌شده ممکن است به یکدیگر وابسته بوده و یا مستقل باشند. این مقاله ضمن بررسی انواع عقود مرکب و تمییز آن‌ها از موارد مشابه، امکان و موانع ترکیب را مورد بررسی قرار داده است. بررسی انواع ترکیب عقود، ما را به این حقیقت رهنمون می‌سازد که ماهیت عقد مرکب، به‌طور غالب، مبتنی بر نیازهای عرف و رفتارهای اجتماعی است. عرف، ملاک مقبولیت و پذیرش این عقد در جوامع مختلف است. ازاین‌رو، ماهیت آن در فقه اسلامی از انعطاف بالایی برای تنظیم روابط حقوقی برخوردار است، مشروط بر اینکه ضوابط عمومی قراردادها و معیارهای عرفی رعایت شوند. انعطاف نظام عقود در این تحقیق، با تبیین انواع عقود ترکیبی مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از ثمرات مهم انعطاف نظام عقود، تعدیل شروط و وضع قوانین جدید در قراردادهای مرکب است که عدم توجه به این مهم، سبب عدم شناخت دقیق ماهیت این دسته از قراردادها می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Types of Contract Combinations, Possibility and Obstacles to Combinations in Jurisprudence and Law

نویسنده [English]

  • Mohammad Kazem SHamabadi
خیابان جواد الایمه ع خیابان قدس ک 7 پ 4
چکیده [English]

The expansion and complexity of financial markets have led to the creation of contracts whose nature is difficult to determine in order of effect. Sometimes, in order to achieve a specific goal, the parties conclude a group of contracts in the form of a contract and assign multiple legal effects to it. Combined obligations may be dependent on each other or independent. This article, while examining the types of compound contracts and distinguishing them from similar cases, has examined the possibility and obstacles of combination. Examining the types of combination of contracts leads us to the fact that the nature of a compound contract is predominantly based on the needs of custom and social behavior. Custom is the criterion for the acceptability and acceptance of this contract in different societies. Therefore, its nature in Islamic jurisprudence enjoys high flexibility for regulating legal relations, provided that they comply with the general rules of contracts and customary criteria. The flexibility of the contract system has been examined in this study by explaining the types of compound contracts. One of the important results of the flexibility of the contract system is the adjustment of conditions and the establishment of new rules in complex contracts. Failure to pay attention to this issue results in a lack of accurate understanding of the nature of this category of contracts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Compound contract
  • combination of contracts
  • merger of contracts
  • types of combination
  • possibility of combination
  • obstacles to combination

در دست اقدام ...

  1. اردبیلی، احمد بن محمد. (1403ق). جمع الفائدة. قم: نشر جامعۀ مدرسین.
  2. امامی، سید حسن. (1399). حقوق مدنی. تهران: انتشارات اسلامیه.
  3. انصاری، مرتضی. (1415ق). مکاسب المحرمة. نشر کنگره.
  4. بجنوردی، سید حسن. (1419ق). القواعد الفقهیة. قم: نشر الهادی.
  5. بحرانی، محمد سند. (1428ق). فقه المصارف والنقود. قم: مکتبة الفدک.
  6. جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1394). فلسفه اعلى. چاپ دوم. تهران: نشر گنج دانش.
  7. حلی، جعفر بن حسن. (محقق حلی). (1408ق). شرائع الإسلام. چاپ دوم. قم: نشر اسماعیلیان.
  8. حلی، حسن بن یوسف (1413ق). قواعد الأحکام. قم: نشر جامعۀ مدرسین.
  9. حلی، حسن بن یوسف (1414ق). تذکرة الفقها. قم: نشر مؤسسۀ آل البیت:.
  10. حلی، حسن بن یوسف (1420ق). تحریر الأحکام. نشر امام صادق7.
  11. حلی، حسین. (1415ق). بحوث فقهیة. چاپ چهارم. نشر مؤسسۀ المنار.
  12. حلی، مقداد بن عبدالله. (1404ق). التنقیح الرائع. قم: نشر کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی.
  13. خراسانی، محمدکاظم. (آخوند). (1413ق). کتاب فی الوقف. قم: نشر جامعۀ مدرسین.
  14. خلخالی، سید محمدمهدی. (1427ق). فقه الشیعة، کتاب الإجارة. انتشارات منیر.
  15. دبیرخانۀ کمیتۀ تخصصی فقهی مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار. (1401). مصوبات کمیتۀ تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار. تهران: انتشارات بورس.
  16. سبزواری، محمدباقر.(1423ق). کفایة الأحکام. قم: نشر جامعۀ مدرسین.
  17. شهیدی، مهدی. (1398). تشکیل قراردادها و تعهدات. چاپ چهاردهم. تهران: نشر مجد.
  18. طوسی، محمد. (1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. چاپ سوم. تهران: المکتبة المرتضویة.
  19. عاملی، زین‌الدین. (شهید ثانی). (1413ق). مسالک الأفهام. نشر المعارف الإسلامیه.
  20. عاملی، سید جواد. (محقق کرکی). (1419ق). مفتاح الکرامة. قم: نشر جامعۀ مدرسین.
  21. عاملی، محمد بن مکی. (شهید اول). (1400ق). القواعد والفوائد.قم: نشر مفید.
  22. علیدوست، ابوالقاسم. (1397). فقه و عرف. چاپ ششم. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
  23. قمی طباطبایی، سید تقی. (1423ق). الأنوار البهیة فی القواعد الفقهیة. قم: نشر محلاتی.
  24. کاتوزیان، ناصر. (1400). قواعد عمومی قراردادها. چاپ ششم. تهران: گنج.
  25. مجاهد،سید محمد.(بی‌تا). کتاب المناهل. نشرمؤسسۀ آل‌البیت:.
  26. نایینی، میرزا محمدحسین غروی. (1373ق). منیة الطالب. تهران: المکتبة المحمدیة.
  27. نجفی، حسن بن جعفر (کاشف‌الغطاء). (1422ق). أنوارالفقاهة،کتاب‌المضاربة. نجف:مؤسسۀ کاشف‌الغطا.
  28. نجفی، محمدحسن (صاحب جواهر). (1404ق). جواهر الکلام. چاپ هفتم. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  29. هاشمی شاهرودی، سید محمود. (بی‌تا). مجلۀ فقه اهل‌بیت. چاپ‌اول،قم:نشر مؤسسۀ دائرةالمعارف.
  30. یزدی طباطبایی، سید محمدکاظم. (1415ق). سؤال و جواب.چاپ‌اول،تهران: نشر العلوم الإسلامیه.