تأملی در حکم و گستره تشبه به کفار

نوع مقاله : پژوهشی (داوری عادی)

نویسندگان

1 مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام

2 پژوهشگاه امام باقر علیه السلام

10.22034/jrj.2025.71277.2957

چکیده

«تشبه به کفار» یکی از عناوینی است که در هر برهه‌ای مصادیق متفاوتی پیدا می‌کند. و با توجه به اینکه از موضوعات منصوص در احادیث نیز محسوب می‌شود، لازم است در سایه بررسی حکم آن، گستره و ابعاد «تشبه به کفار» از حیث عوامل مؤثر و غیر مؤثر در صدق «تشبه» نیز روشن گردد، تا در پرتو معرفت گستره تشبه، شناخت مصادیق جدید تسهیل شود. پژوهش حاضر بر اساس مبانی فقهی و با روش توصیفی – تحلیلی، گستره و حکم تشبّه به کفار را مورد بررسی قرار داده و پس از واکاوی ادله ادعایی بر حرمت، به این نتیجه می رسد که حکم تشبه به کفار حرمت نمی‌باشد، همچنین ثابت می‌شود عامل مؤثر در صدق عنوان تشبه اختصاص داشتن آن فعل به غیر مسلمانان است، ولی اینکه انجام فعل مورد نظر لزوماً باید از روی علم و آگاهی به تشبه باشد یا اینکه باید قصد و تعمد به تشبه وجود داشته باشد و یا اینکه حتماً در سرزمین مسلمانان انجام گیرد، عواملی نیستند که در صدق عنوان تشبه تأثیرگذار باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A

نویسندگان [English]

  • rohoollah bahramarjavand 1
  • حسین سنائی 2
1 مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام
2 پژوهشگاه امام باقر علیه السلام
چکیده [English]

A

کلیدواژه‌ها [English]

  • A

در دست اقدام ....

  1. قرآن کریم

    نهج البلاغه

    1. ابن ابی‌جمهور، محمد بن علی. (1405ق). عوالم اللئالی العزیزیة. قم: دار سیدالشهدا للنشر.
    2. ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق). (1377). الخصال. تهران: کتابچی.
    3. ابن بابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق). (1413ق). من لا یحضره الفقیه. چاپ دوم. قم: جامعۀ مدرسین.
    4. ابن فارس، احمد. (1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیه.
    5. ابن منظور، محمد. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر.
    6. اشتهاردی، علی‌پناه. (1417ق). مدارک العروة. تهران: دارالأسوة للطباعة والنشر.
    7. بحرانی، یوسف بن احمد بن ابراهیم. (1405ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    8. بهجت، محمدتقی. (1428ق). استفتاءات. قم: دفتر حضرت آیت‌الله بهجت.
    9. تبریزی، جواد بن علی. (بی‌تا). استفتاءات . قم.
    10. جوهرى، اسماعیل بن حماد. (1410ق). الصحاح - تاج اللغة و صحاح العربیة. بیروت، لبنان: دارالعلم للملایین.
    11. حائری، سید احمد بن یوسف. (1405ق). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. چاپ دوم. قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
    12. حسینی خامنه‌ای، سید علی بن جواد. (1424ق). أجوبة الاستفتاءات. قم: دفتر آیت الله خامنه­ای در قم.
    13. حسینی روحانی، سید صادق. (1412ق). فقه الصادق7. قم: دارالکتاب.
    14. حکیم، سید محسن. (1416ق). دلیل الناسک. نجف اشرف: دارالحکمة.
    15. حکیم، سید محسن. (1416ق). مستمسک العروة الوثقى. قم: مؤسسة دارالتفسیر.
    16. حلّی، جعفر بن حسن (محقق حلی). (1407ق). المعتبر فی شرح المختصر. قم: مؤسسۀ سیدالشهدا7.
    17. حلّی، جعفر بن حسن (محقق حلی). (1408ق). شرائع الإسلام. چاپ دوم. قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
    18. حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (علامه حلی). (1420ق). تحریر الأحکام. قم: مؤسسۀ امام صادق7.
    19. خرازی، سید . (بی‌تا). مجلۀ فقه اهل بیت:. شمارۀ 15.
    20. خمینی، سید روح‌الله موسوی. (1424ق). توضیح المسائل (محشّى). چاپ هشتم. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    21. خمینی، سید روح‌الله. (1390ق). تحریر الوسیله. نجف: مطبعة الآداب.
    22. خوئی، سید ابوالقاسم. (1377ق). مصباح الفقاهة (مکاسب). قم: داوری.
    23. خوئی، سید ابوالقاسم. (بی‌تا). المستند فی شرح العروة الوثقى. بی‌جا: بی­نا.
    24. سبحانی، جعفر. (بی‌تا). رسالۀ در تأثیر زمان و مکان بر استنباط الأحکام. قم: مؤسسۀ امام صادق7
    25. سیستانی، سید علی حسینی. (1414ق). قاعدة «لا ضرر و لا ضرار». قم: دفتر آیت‌الله سیستانی.
    26. سیستانی، سید علی. (2000م). استفتاءات. قم: دفتر آیت‌الله سیستانی.
    27. شاهرودی، سید محمود. (1426ق). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت:. قم: دائرةالمعارف فقه.
    28. شبیرى زنجانى، سید موسى. (1419ق). کتاب نکاح. قم: مؤسسۀ پژوهشی رای‌پرداز.
    29. صدوق، محمد بن علی. (1404ق). عیون أخبار الرضا7. مؤسسۀ الاعلمی للمطبوعات.
    30. طباطبائی، سید محمد حسین. (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    31. طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن. (1407ق). تهذیب الأحکام. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
    32. طوسی، ابو جعفر، محمد بن حسن. (1417ق). الاجتهاد و التقلید (العدّة فی أصول الفقه). قم: چاپخانۀ ستاره.
    33. عاملی، محمد بن حسن (حر عاملی). (1409ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسۀ آل البیت:.
    34. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب. (1414ق). القاموس المحیط. بیروت: دارالکتب العلمیة.
    35. فیض کاشانی، محمد محسن. (1406ق). الوافی. کتابخانۀ امام امیرالمؤمنین7.
    36. کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
    37. مامقانی، ملا عبد اللّٰه بن محمد حسن‌. (1350ق). نهایة المقال فی تکملة غایة الآمال.چاپ اول. قم:‌ مجمع الذخائر الإسلامیة‌.
    38. مجلسی، محمدتقی. (1406ق). روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه. چاپ دوم. قم: مؤسسۀ فرهنگی اسلامی کوشانبور.
    39. مصطفوی، حسن. (1402ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    40. مظفر، محمدرضا. (1387ق). أصول الفقه. چاپ پنجم. قم: بوستان کتاب.
    41. منتظری، حسینعلی. (1415ق). دراسات فی المکاسب المحرمة. قم: تفکر.
    42. نجفی، محمدحسن (صاحب جواهر). (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. چاپ هفتم. بیروت، لبنان: دار إحیاء التراث العربی.